महाशिवरात्रीको महत्व र विशेषता-ज्योतिष शास्त्री राजेन्द्र खनाल

महाशिवरात्री पत्येक वर्ष हिन्दुहरुले मनाउने रमाइलो पर्व हो । धर्मशास्त्रमा लेखिए अनुसार महाशिवरात्री पर्व फागुनको कृष्णचतुर्दशी तिथिमा पर्दछ । यसलाई महान पर्वको रुपमा लिइन्छ । त्यसैले शिवरात्रीको अघिल्तिर महा भन्ने शब्द थपेर महाशिवरात्री पर्व...

सनातन धर्म – प्रा. डा. नारायण कुँवर

‘मैले त आफ्नो सनातन धर्म छोडेको छैन, तपाईं पनि सनातन धर्म नै मान्नुहुन्छ कि आर्को कुनै धर्म लिनुभएको छ ?’ हिन्दु धर्मको बारेमा स्पष्ट ज्ञान नहुँदा एउटा हिन्दुले आर्को हिन्दुलाई यस्तो प्रश्न सोध्ने गरेको पाइन्छ |...

चेतनाको क्रान्ति गर्दै सुखको सङ्ग्राम जितौं

जीवनमा राम्रा दिनहरूलाई निम्त्याउन, कठिन दिनहरू संङ्ग युद्ध गर्न सक्नु पर्छ । दु:खबाट भागेर सुख कहिल्यै आउँदैन । कठिनाइसँग भाग्न खोज्दा झन् ठुला कठिनाइहरू लखेट्न आईपुग्छन् । यसको सार हो, हरेक परिस्थितिको सामना गरौँ,...

महाभारत पुराणमा आधारित -“हतियार र शक्तिको पहिचान “

जुवामा हारेक पाच पाण्डवहरु वनमा गै सके पश्चात् सर्त अनुरूप तपसीको भेषमा रहेका पाण्डवले राजसी भेषमा रहन नपाउने थिए । जङ्गलको बिचमा पाँच कुटी पाण्डवको र द्रोपतीको कुटी सहित छ वटा हुन्छ । यता...

कर्मबन्धनबाट मुक्ति हुने भगवान् बुद्धको तरिका भिन्दै

मानिसले जीविकाको लागि कुनै न कुनै कर्म गर्नै पर्दछ| कर्मको नियम नजानेमा आफैले गरेको कर्म अनन्त जन्म मरणको बन्धन बन्दछ| भगवान् बुद्धले प्रतिपादन गर्नु भएको अस्टांगमार्गको अवलम्बन गर्नाले पनि कर्मको कारणबाट हुने जन्म मरणको...

साधनाका चार चरणहरू

मानव जन्मको उद्देश्य उपयुक्त साधना गरेर मुक्ति प्राप्त गर्नु हो| सनातन धर्म अनुसार साधनाका चार चरणहरू छन्: शास्त्रको अध्ययन गर्नु, सत्संग गर्नु, गुरुको चरणमा पुग्नु र स्वतः: साधना गर्नु | साधनाको पहिलो चरण शास्त्रको अध्ययन...

वेद के हो ? चारै वेदको सङ्क्षिप्त परिचय

ऋग्वेद वेदहरूमा सर्वप्रथम ऋग्वेदको निर्माण भयो । यो पद्यात्मक छ । यजुर्वेद गद्यात्मक छ भने सामवेद गीतात्मक छ । ऋग्वेदमा १० मण्डल, १०२८ सूक्त र ११ हजार मन्त्र छन् । यी मन्त्रहरूमा देवताको स्तुति गरिएको...

हिन्दु धर्मका दर्शन, बुद्ध धर्म र ओशो

प्रा. डा. नारायण कुँवर विश्वका चार प्रमुख धर्महरुमध्ये हिन्दु धर्म एक हो। अन्य धर्महरुको सुरुवातको समय थाहा छ, तर हिन्दु धर्मको सुरुवात कहिलेबाट भएको हो थाहा छैन । अनादिकालदेखि मानिदैं आएकोले हिन्दु धर्मलाई सनातन धर्म...

आधुनिक दुनियाँंलाई सफल बनाउने भागवतका केही आदर्श सूत्रहरू

– भीमसेन सापकोटा (आचार्य राजन ) जीवन सन्तुलनका लागि प्रेम अनिवार्य वस्तु हो, दार्शनिक एरिक फ्रोम र विलियम रेकको मनोविज्ञानका अनुसार । जुन कुरा श्रीमद्भागवत पुराणले कृष्णमार्फत हाँसो , प्रेम , माधुर्यता,रासलीला , सङ्गीत र...

हिन्दु धर्मका अत्यन्त रहस्यमयी १० ज्ञान……..थाहा पाइराखाैँ

हिन्दु धर्म वेदमा आधारित धर्म हाे। वेदबाट नै स्मृति र पुराणहरूकाे उत्पत्ति भएकाे हाे । वेदकाे सारलार्इ उपनिषद र उपनिषदहरूकाे सारलार्इ गीता भनिन्छ। श्रुति अन्तर्गत वेद पर्दछ भने बाँकी सबै ग्रन्थ स्मृति ग्रन्थ हुन्।...

पंचकोशसंगको तादम्यता नहटाएसम्म आत्मज्ञान हुँदैन

हाम्रो वास्तविक स्वरूप शरीर होइन, आत्मा हो | शरीरलाई आफ्नो अस्तित्व ठानेर त्यो सँग तादम्यता गर्नु भ्रम हो | यही भ्रमको कारणले शरीरलाई आत्माको आबारण वा कोश भनिन्छ | शरीरका साथै आत्माका अन्य चार...